Het is mijn voornemen om in het nieuwe jaar wat minder op mijn iPad te staren. Want het vegen op mijn iPad van het ene naar het andere scherm draagt niets bij aan mijn algemene ontwikkeling. Ik kwam op die gedachte nadat ik de film Mr. Turner had gezien.

De film Mr. Turner (2014) gaat over de laatste 25 levensjaren van één van de grootste Britse schilders uit de geschiedenis. Joseph Mallord William Turner (1775-1851) werd wel de schilder van het licht genoemd.

Het is een film die tot nadenken stemt. De film neemt je mee naar de wereld van Engeland aan het einde van de achttiende eeuw. De eigenzinnigheid van Turner frappeert je: hij weigert mee te doen in het spel van de rijken en gaat zijn eigen gang. Daarvoor moet je in zekere mate excentriek zijn en dat is Turner ook. Hij weigert zijn werk te verkopen aan privéverzamelaars. Hij vindt dat zijn doeken niet moeten verstoffen in particuliere collecties, maar dat ze door alle Britten gezien moeten kunnen worden. Twintig jaar na zijn dood worden de schilderijen overgedragen aan het British Museum. Deze collectie, die bestaat uit 300 olieverfschilderijen en rond 30.000 schetsen en aquarellen, waaronder 300 schetsboeken, bevindt zich momenteel in de Tate Gallery in Londen.

Turner schildert vooral maritieme composities. De film toont hoe hij gefascineerd is door de ontwikkelingen van zijn tijd – je ziet hem naar een ronkende stoomlocomotief staren en even later is hij in zijn atelier bezig om de stoomwolken te laten vervliegen op het doek. Hij is een kunstenaar pur sang en houdt niet op met schetsen en schilderen. Hij weet zich geïnspireerd door de Nederlandse schilder Jacob van Ruisdael.

De film is een portret van Turner, iemand die in zijn tijd voor een halve gek wordt versleten, maar die de filmmaker Mike Leigh wil bijzetten in het pantheon van grote schilders. In de film komt Turner over als een man die worstelt met het onrecht in de wereld, een man die kwetsbaar is en begaan met het lijden in de wereld, maar ook een vreselijke hark, arrogant, nors, opvliegend, gierig. Op latere leeftijd laat de filmmaker hem mrs. Booth (!) ontmoeten, een schattige vrouw die twee mannen heeft overleefd, hem in haar hart sluit en tot aan zijn dood met liefde omringt. Ook strooit de film rijkelijk in schitterende landschappen en magistrale panorama’s.

In de film komt een fragment naar voren dat doet denken aan het vegen op de iPad. Er is weer eens een gallery waar prominente schilders hun nieuwe werk showen. Er hangt een zeegezicht van Turner. Turner komt de zaal binnen, pakt een penseel met knalrode verf en zet een stevige stip op het water. De goegemeente kijkt verschrikt toe. Wat doet hij nou, verknalt hij zijn eigen werk? Turner gromt (hij gromt heel wat af in de film), keert even later terug met een doekje, hij wrijft wat met zijn vingers en veegt. In een mum van tijd is de rode lik verf op het water veranderd in een boei, een baken in zee. Turner laat me zien dat vegen niet vruchteloos mag zijn.

Klik hier voor de complete werken van Turner.

 

 

Reageren is niet mogelijk.

Set your Twitter account name in your settings to use the TwitterBar Section.